Trung tâm phát triển vì người nghèo

Đơn vị triển khai: Trung tâm Phát triển vì người nghèo
Nhà tài trợ: EU
Thời gian thực hiện: Từ tháng 1/2005 – 12/2005
Địa điểm: Xã Mỹ Lộc, Can Lộc, Hà Tĩnh
Mục đích: Thử nghiệm mô hình “Phân tích ngân sách nhằm nâng cao sự hiểu biết của người dân về ngân sách, tăng cường sự tham gia của người dân vào chu trình ngân sách, nâng cao tính công khai minh bạch và trách nhiệm giải trình”

2.Dự án: Tăng cường sự tham gia của người dân trong việc xây dựng và quản lý ngân sách

Đơn vị thực hiện: Trung tâm Phát Triển Vì Người Nghèo
Nhà tài trợ: Đại sứ quán Phần Lan
Thời gian thực hiện:Từ tháng 1 năm 2006 đến tháng 6 năm 2007
Địa điểm: tại 4 xã Đồng Lộc, Sơn Lộc, Thượng Lộc và Nhân Lộc thuộc huyện Can Lộc, Hà Tĩnh.

Mục đích: Góp phần thực hiện tốt quy chế dân chủ cơ sở tại địa phương, đặc biệt là minh bạch trong việc xây dựng và quản lý ngân sách với sự tham gia tích cực của người dân nhằm quản lý, phát huy tối đa mọi nguồn lực góp phần vào công cuộc xóa nghèo và phát triển cộng đồng.
Phương pháp triển khai: Để đạt được mục tiêu trên mỗi xã đã được thành lập một nhóm nòng cốt phân tích ngân sách gồm năm thành viên. Nhóm được tập huấn kỹ về ngân sách, kỹ năng phân tích ngân sách, kỹ năng viết báo cáo và lập kế hoạch, kỹ năng giám sát đánh giá và các kỹ năng khác liên quan. Nhóm nòng cốt hoạt động như là cầu nối giữa người dân và chính quyền xã liên quan đến ngân sách. Phân tích ngân sách với người dân được thực hiện thông qua tổ chức các cuộc họp dân hoặc lồng ghép vào các thể chế cộng đồng tự quản. Kết quả phân tích ngân sách với người dân được phản hồi với chính quyền qua các cuộc họp Hội đồng nhân dân, tổ chức các cuộc phản hồi ý kiến, gặp mặt trực tiếp lãnh đạo xã và qua các báo cáo tham vấn.
Kết quả và tác động: Dự án đã mang đến cho người dân một cơ hội chưa từng có trước đây, đó là được tham gia thảo luận và đóng góp ý kiến vào chu trình ngân sách xã thông qua các cuộc họp phân tích ngân sách do nhóm nòng cốt tổ chức. Mỗi cuộc họp phân tích ngân sách còn là một cuộc tập huấn cho người về ngân sách nói chung và ngân sách xã nói riêng vì thế sự hiểu biết của người dân cũng được nâng cao.

Dự án đã giúp chúng tôi biết cách quản lý ngân sách gia đình….

Chi Nguyen thi tuyet dang lap ngan sach gia dinh Đó là lời bộc bạch của chị Nguyễn Thị Tuyết 40 tuổi xóm 6 xã Đồng Lộc. Chồng chị là anh Phan Ngọc Kỳ, anh chị có 4 người con chăm ngoan và học giỏi.
Chị tâm sự, trước đây khi chưa có hoạt động phân tích ngân sách, mỗi năm hai lần chúng tôi chỉ được nghe đọc bản dự toán và quyết toán ngân sách mà chưa được thảo luận và phân tích như bây giờ. Không biết xã thu tiền của nhân dân rồi quản lý và sử dụng như thế nào. Đối với ngân sách gia đình cũng vậy, trước đây gia đình tôi cứ chi tiêu tự nhiên chứ không có kế hoạch hay ghi chép gì cả vì vậy có khi chi tiêu không hợp lý và không tiết kiệm được. Tuy nhiên năm 2006 chúng tôi đã tham gia dự án Phân tích ngân sách xã do nhóm nòng cốt phụ trách. Mỗi cuộc họp dân phân tích ngân sách mà chúng tôi tham dự là một cuộc tập huấn về lý thuyết ngân sách, được phân tích cụ thể từng khoản mục trong bảng ngân sách xã trình bày rõ ràng trên giấy Ao và đưa ra ý kiến đóng góp của mình. Ngoài ra, chúng tôi cũng được phát tài liệu về ngân sách, vì vậy chúng tôi đã hiểu hơn rất nhiều về ngân sách xã và ngân sách gia đình. Tôi xin đưa ra ví dụ, từ trước đến nay chúng tôi cứ nghĩ sao xã lại thu nhiều như vậy, thu để làm gì, tuy nhiên qua buổi họp này chúng tôi đã hiểu hơn về ngân sách xã. Tôi muốn chia sẻ một ví dụ này với các bà con khác: 50 nghìn đồng đối với người dân như chúng ta là khá lớn nhưng khi đi chợ về không thấy mua được gì đáng kể cả, tuy nhiên khi tính ra mỗi thứ một ít như một ít mắm, một ít muối, một ít dầu mỡ, một ít rau, bột ngọt…nên cộng lại cũng hết 50 nghìn đồng. Cũng như vậy, tuy ngân sách xã là rất lớn nhưng chúng ta thấy phải chi rất nhiều khoản và nhiều khoản chi lại quay về người dân.

Đối với chính quyền xã: Khi người dân hiểu hơn về ngân sách thì sự tham gia của họ cũng hiệu quả hơn và quản lý ngân sách sẽ công khai minh bạch hơn, niềm tin của người dân vào chính quyền qua đó cũng tăng lên. Ông Bùi Đức Phương, bí thư xã Đồng Lộc phát biểu sau cuộc họp phản hồi ý kiến của người dân cho chính quyền: ”Dự án đã mở ra cho chúng tôi một cái nhìn mới về cách thức thực hiện quy chế dân chủ cơ sở”. Đã có rất nhiều sự thay đổi trong quản lý và sử dụng ngân sách xuất phát từ ý kiến của người dân.

Nhằm tăng cường tính đại diện của người dân, sự đoàn kết trong cộng đồng Trung tâm PPC đã hỗ trợ xã Sơn Lộc thành lập mô hình các nhóm liên gia, đồng thời tập huấn về quy chế dân chủ cơ sở cho cán bộ và người dân. Nhóm liên gia là cơ sở để tổ chức các hoạt động dân chủ cơ sở, đặc biệt là hoạt động phân tích ngân sách. Ngoài ra mô hình nhóm liên gia là cơ sở để triển khai các chính sách, cung cấp thông tin cho người dân sẽ nhanh hơn và thuận lợi hơn.